Saraybosna İzlenimleri

Sarajevo'‘da hayat, sabah  kalkınca komşularına, sabah hayrola, cevap, Allah razı ola ile başlamakta, günün bitimi de, akşam hayrola, Allah razı ola ile bitmekte.

Bosna, Hırvat, Sırp, 3 ayrı millet gibi görünse de aslında hepsi Slav ırkından, 7. Yüzyılda Rusya’ dan gelmekte. Boşnaklar ise, bugünkü Arnavutların kökeni İlikilerle, Slav kaynaşmasından oluşan bir ırk. DNA araştırmaları da bunu doğruluyor.

Saraybosna – Dubrovnik - Mostar yoluna, kuzu çevirme yolu diyorlar. Sağda solda yol boyunca kuzu çeviren restoranlar var, hepsi ırmak kenarında, çok nostaljik. 28 Haziran 1328 yılı Bosna için çok önemli bir yıl çünkü Gazi Mestan meydanında yaşanan 1. Kosova savaşı, Bosnalılar için milli dirilişi ifadeyi ifade ediyor. Murat Hüdavendigar savaştan bir gece önce çok önemli bir dua eder; "Allah'ım askerlerimden hiç kimse şehit olmasın, ben şehit olayım" diye ve duası kabul olur. Mezarı da Gazi Mestan meydanında. O zaman  askerler kuzu çevirmek için diye değil, şehit olmak için, İslam'ı yaymak için yola çıkıyorlarmış.

28 Hazirandan sonra Balkanlar değişir. Yeni şehirler kurulur. Orta Asya ve Anadolu ‘dan Sarı Saltuk, Ayvaz Dede, İbrahim Dede gibi zatlar gelir, Akıncılar denen bu zatların amacı İslamiyet'i buradaki insanlara tanıtmaktır. Cennetten bir köşe de denen bir saniyede 43 ton su çıkan  bir yerde  Sarı Saltuk, Blogay da tekkesini kurar.

Vezirler şehri de denen ve otluk anlamına elen Trovnik şehri yakınında ecdat yadigarı tarihi Mostar köprüsü, en muhteşem haliyle bizi karşılıyor. Büyük bir heyecanla bu muhteşem  köprüyü, Mostar'ı seyrediyoruz. Etrafındaki hediyelik eşya satan dükkanlarda Recep Tayyip Erdoğan ve Aliya İzzetbegoviç’in kapak olduğu kitaplar yan yana. Demek ki siyasi liderlerimiz bu ülkeyi daha çok ziyaret etmeliler diye düşünüyorum. Son savaşta yıkılmasına rağmen, Türkiye’nin katkılarıyla yeniden yapılan, yüksekliği 27 metre olan ve bu bölgeden kız almak isteyen gençlerin atlamak zorunda olduğu  muhteşem köprü.

Bosna topraklarından Sokollu Mehmet Paşa gibi en az 30 Vezir çıkar. 1697'de Avrupa'ya dayanan Osmanlı'nın batıdaki son uç noktasında, Avrupalılar ilk soy kırımını yapar.

Avusturya'nın Bosna'yı almasından, Makedonya'ya ilerlemesinden sonra, Boşnaklar Osmanlı'nın çekileceğini öğrenince, padişah, İstanbul’u versin, niye Bosna’yı veriyor diyerek çok üzülürler.  Boşnakları çok üzen diğer bir olayda,  katliamlardan sorumlu olan, 1999'da ölen Lider Franyo Tucman'ın cenazesine, hiçbir ülkeden kimse gitmemesine rağmen sadece Türkiye'den Süleyman Demirel'in katılması. Bosnalılar tam bir şok yaşamışlar.

28 Haziran 1989'da Sırp kasabı Miloseviç meydana 1 milyon Sırpı toplayarak, milleti coşturur, Müslümanları tehdit eder. 1989'da demokratik seçim olacak derler. Aliya İzzetbegoviç hapisten çıkar ve Eylem ve Demokrasi Partisini kurar, yüzde 30 oy alır. Böylece Boşnaklar için çok büyük bir uyanış, öze dönüş başlar. Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç, Miloseviç'in tehdidinden sonra  yemin eder. Büyük Allah’a yemin ederiz ki , hiç kimsenin kölesi olmayacağız. 1 Mart 1992'de yüzde 66 oy ve referandumla Bosna bağımsız olur. Türkiye Cumhuriyeti, Bosna Hersek'in bağımsızlığını kabul eden ilk ülkedir.

Bosna Hersek'te, 14 hükümet, 14 başbakan, 240 bakan, 2 bin milletvekili var. Nüfus ise 3.5 milyon.

Rehberimiz, bazı ulusal Türk kanallarında Bosna Hersek belgesellerinin hazırlanmasında emeği geçen Mirza Ömer Hoçiç, 1992- 1995 yılları arasında 1425 gün süren Saraybosna kuşatması sırasında henüz 4 yaşındayken yaşadığı çok önemli bir anısını bizlerle paylaşırken tüm ekibimiz çok etkilendik. Saray Bosna kuşatmasını Bosnalılar tek bir tünelle delmişler, sınırdaki bir evsahibinin evini feda etmesiyle, altından kazılan bu tünelle ve bu anı kameraya alıp ölümsüzleştirmişler.

Mirza Ömer Hoçiç, diyor ki: Henüz 4 yaşındaydım, o kadar aç kaldık ki, o sırada babamın şehit olduğu haberini aldık. Anneme dönüp şöyle demişim; "Anne, şimdi babayı pişirip yiyebilir miyiz?"

Bir aileden 46 kişi olmak suretiyle, toplam 116 sivilin katledildiği, en küçüğü 3 aylık, en büyüğü 77 yaşında olmak üzere Hırvatların yaptığı  Bosna tarihine geçen, Ahmiç köyü katliamı, yakın tarihin en önemli ve en dehşet verici olaylarından biri. Ahmiç köyü imamıyla sohbet ederken sordum; Türkiye ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan hakkında ne düşünüyorsunuz diye. Türkiye ye sevgisi ve yakınlığı her halinden belli olan imam şöyle cevap verdi; "O, Yeni Sultan"

Saray Bosna'ya gelen turistlerin, ilk ziyaret ettikleri yerlerden biri olan tarihi Osmanlı çarşısı, Baş Çarşı'yı gezerken, bir Osmanlı kafesinde oturup çay içtik. Bu çok önemli kafede  AK Partinin seçim şarkısı Dombra çalıyordu. Daha sonra ilahilerle devam eden cafede pek çok milletten üniversite öğrencisi vardı. Konuştuğumuz Boşnaklar, Türkiye’yi dost, kardeş, ağabey ülke olarak gördüklerini söylediler. Türk olduğumuzu söyleyince sevinçle bizi kucaklayan insanlarla karşılaştık. Saray Bosna’da Konya Büyükşehir Belediyemizin gönderdiği üzerinde semazen figürü olan tramvaylar, şehir içi seferlerini yapmaktaydı.

Saray Bosna’yı,hüzünle, içimiz burkularak gezerken, tarihini incelerken şunu daha iyi anlıyoruz ki, Müslüman düşmanlığı çok yaygın ve Türk’e Türk‘ten başka dost yok! Müslüman'ın Müslüman'dan başka dostu yok.

Saray Bosna'yı yemyeşil dağları, ovaları, boydan boya aralıksız devam eden turkuaz renkli ırmakları, son derece lezzetli içme suları, çok güzel boylu poslu, sarışın renkli gözlü, pürüzsüz tenli, selvi boylu genç kız ve erkekleriyle, koskoca bir köyü anımsatan imajıyla, semazen figürlü Konya'dan giden tramvaylarıyla, çok lezzeti etleri, alabalıkları, Boşnak köfteleri ve Boşnak böreğiyle, köprüleri, kanyonları ve hiç unutmayacağım.

Mostar köprüsüyle, hüzünlü ve talihsiz geçmişiyle, Bilge Kral Aliya‘nın ve şehitlerin kabirleri ve yaşadığı katliamlarla, 2004 - 2008 yıllarında diyanetin bir programıyla Türkiye'de, Kayseri’de imam hatip lisesinde okuyan, Türk dostu Boşnak şivesiyle konuşan, bana prens de diyebilirsiniz çünkü, Mirza, prens anlamına geliyor diyen, turumuza farklı bir anlam katan Türk Dili ve Edebiyatı mezunu, herkesin çok sevdiği, ben bir şehit oğluyum diyen sevimli  rehberimiz Mirza Ömer Hoçiç’le, gala  gecesindeki, Saray Bosna'yı yüksek bir tepeden bütün güzelliğiyle seyretme imkanı bulduğumuz Miljacka nehri kıyısındaki restoranları, en güzel Türkçe şarkılarla bize eşsiz bir gece yaşatan müzisyenleriyle, 1. Dünya savaşının çıkmasına neden olan Avusturya - Macaristan İmparatorluğu Veliahdı ve eşinin öldürüldüğü Latin köprüsüyle, Unesco dünya mirasına aday, un değirmenleriyle, bu doğa harikası bu ülkeyi hiç unutmayacağım.

Saray Bosna'da kendinizi  sizden bir mekanda hissedeceksiniz. Boşnaklar ülkelerini tanıtmak için büyük bir sevgiyle  kucaklamaya hazır, sevgiyle sizi bekliyor.