Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı Rusya ile tarımsal üretimin ana aktörlerinden Ukrayna arasında Karadeniz havzasında tırmanan askeri gerilim, küresel gıda güvenliğini doğrudan tehdit ediyor.
Ukrayna’nın Rusya’nın Taman limanı gibi stratejik terminallerine ve yük gemilerine düzenlediği İHA saldırıları ile Rusya’nın Odessa limanı çevresindeki altyapıları hedef alması, tedarik zincirini kopma noktasına getirdi.
35 Milyon Tonluk İhracat Riski ve Fiyatlarda Sert Yükseliş
Reuters’ın aktardığı habere göre, Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği tarafından yapılan değerlendirmede, Karadeniz’deki lojistik akışın tamamen durması halinde küresel pazarda 30 ila 35 milyon tonluk bir Rus buğdayı açığı oluşabileceği belirtildi.
Toplam küresel buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 15’ine denk gelen bu açığın diğer üretici ülkelerce kapatılamayacağını vurgulayan sektör temsilcileri şu risklere dikkat çekti:
400 Dolar Sınırı Aşılabilir: Fiziksel tahıl kıtlığının etkisiyle, ton başına mevcut buğday (FOB) fiyatlarının ilk etapta 340-370 dolar seviyesine, krizin derinleşmesi halinde ise 400 doların üzerine çıkması bekleniyor.
Küresel Enflasyon Dalgası: Fiyatlardaki bu tırmanışın, pandemi dönemindeki lojistik krizden çok daha büyük ölçekli bir küresel gıda enflasyonunu tetikleyeceği ifade ediliyor.
En Büyük Risk Afrika ve Orta Doğu’da
Karadeniz havzasından gelecek tedarike doğrudan bağımlı olan yoksul ve gelişmekte olan ülkeler krizin merkezinde yer alıyor. Artan maliyetler ve düşen ithalat kapasitesi nedeniyle iç tüketimin sert biçimde gerileyeceği, bunun da özellikle Afrika ve Orta Doğu’nun belirli bölgelerinde doğrudan gıda kıtlığı ve açlığa yol açacağı tahmin ediliyor.
Ukrayna Limanlarında da Aksamalar Sürüyor
Ukrayna tarafında ise ülkenin en büyük tarım sendikası UAC, Rusya’nın Odessa limanı yakınlarındaki gemi saldırılarının kritik hasat döneminde Ukrayna ihracatını kısıtladığını duyurdu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy de Rus saldırılarının Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğini bozarak küresel gıda krizini tetiklediğini belirterek Avrupa’ya mücadele çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler aracılığıyla kurulan Tahıl Koridoru’nun fiilen kapandığı bu süreçte, taraflar arasındaki askeri gerilim küresel gıda piyasalarını baskılamaya devam ediyor.
