Yaz tatillerinin ve seyahat dönemlerinin başlamasıyla birlikte uzun yolculuklar da artış gösteriyor. Ancak saatlerce aynı pozisyonda oturmak, sağlığımız üzerinde ciddi tehditler oluşturabiliyor.
Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, Konya AKTÜEL'e özellikle 4 saatten uzun süren yolculuklarda bacak toplardamarlarındaki kan akımının yavaşlayarak pıhtılaşmayı kolaylaştırdığı uyarısında bulundu.
Hareketsizlik Kanın Bacaklarda Birikmesine Neden Oluyor
Uzun süre oturmanın dolaşım sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini vurgulayan Prof. Dr. Nevrez Koylan, süreci şu sözlerle özetledi:
"Hareketsizlik nedeniyle baldır kasları yeterince çalışamaz, kanın kalbe dönüşü azalır ve kan bacaklarda birikebilir. Oluşan pıhtı bazen bacakta kalırken, bazen de koparak akciğere ulaşabilir ve yaşamı tehdit eden pulmoner emboli (akciğer pıhtısı) tablosuna yol açabilir. Bu nedenle seyahatlerde düzenli hareket etmek, yeterli sıvı tüketmek ve risk grubundaki kişilerin gerekli tedbirleri alması büyük önem taşır."
Seyahatte Pıhtı Riski En Yüksek Olan Gruplar Kimler?
Uzun seyahatlerde pıhtı riskinin herkeste görülebileceğini belirten Koylan, bazı bireylerin çok daha yüksek tehlike altında olduğunun altını çizdi. Özellikle şu grupta yer alan kişilerin seyahat öncesinde mutlaka doktora danışması gerekiyor:
Daha önce Derin Ven Trombozu (DVT) veya pulmoner emboli geçirenler
Aktif kanser hastaları
Yakın zamanda büyük cerrahi operasyon veya travma geçirenler
Hamileler ve doğum sonrası ilk haftalarında olan kadınlar
İleri yaştaki bireyler, obezite ve kalp yetersizliği hastaları
Doğuştan pıhtılaşma bozukluğu veya kronik hastalığı bulunanlar
Östrojen içeren doğum kontrol hapı ya da hormon tedavisi görenler
Uzun Yolculuklarda Pıhtılaşmayı Önlemek İçin 5 Altın Kural
Uzun süreli seyahatlerde damar sağlığını korumak ve pıhtı oluşumunu engellemek için şu pratik adımları uygulayabilirsiniz:
Her 1-2 Saat Başı Mola Verin: Otobüs, araç veya uçak yolculuğunda her 1–2 saatte bir ayağa kalkarak birkaç dakika yürüyüş yapın.
Oturduğunuz Yerde Egzersiz Yapın: Yerinizden kalkamadığınız durumlarda ayak bileklerinizi ve baldır kaslarınızı çalıştıran dairesel hareketler ve germe egzersizleri uygulayın.
Bol Sıvı Tüketin: Dehidrasyon (susuz kalma) pıhtılaşmayı tetikler. Seyahat boyunca bol su için, aşırı alkol ve kafein tüketiminden kaçının.
Rahat Kıyafetler Seçin: Kan dolaşımını engellemeyecek bol ve rahat giysiler tercih edin.
Koruyucu Önlemler Alın: Yüksek risk grubundaki bireyler, hekim önerisiyle diz altı basınçlı varis çorabı kullanabilir veya reçeteli koruyucu kan sulandırıcı tedavilerini planlayabilir.
Bu Belirtilere Dikkat: Bacak Şişliği ve Nefes Darlığı Acil Müdahale Gerektirir!
Yolculuk sonrasında ortaya çıkan bazı şikâyetler ciddi bir tablonun habercisi olabilir. Seyahat bitiminde tek bacakta aniden gelişen şişlik, ağrı, hassasiyet, ısı artışı veya kızarıklık görülüyorsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Çok daha kritik olanı ise pıhtının akciğere ulaştığını gösteren belirtilerdir. Eğer yolculuk sırasında veya sonrasında;
Ani başlayan nefes darlığı,
Şiddetli göğüs ağrısı,
Hızlı kalp atışı (çarpıntı),
Kanlı öksürük,
Baş dönmesi veya bayılma hissi gelişirse, belirtilerin geçmesi beklenmeden doğrudan 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya en yakın acil servise gidilmelidir. Erken tanı ve müdahale hayati önem taşımaktadır.
