Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS) düzenlediği 2026 Yılı 2. Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi sonuçları; artan maliyetler, nakit akışı sorunları ve tahsilat süreçlerindeki zorluklara rağmen üretim, ihracat ve yatırım iştahındaki dayanıklılığı gözler önüne serdi.
Satışlarda Dolar Bazında Gerileme Yaşandı
OSS Derneği verilerine göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde yurt içi satışlar 2025’in aynı dönemine kıyasla dolar bazında ortalama %1,25 geriledi. Sektörün alt grupları incelendiğinde ayrışma dikkat çekti:
Dağıtıcı Üyeler: Satışlarında dolar bazında %0,71 artış kaydetti.
Üretici Üyeler: Satışlarında dolar bazında %3,79 düşüş yaşadı.
Öte yandan, yılın üçüncü çeyreğine ilişkin beklentiler daha olumlu bir seyre işaret ediyor. Sektör genelinde 2026’nın üçüncü çeyreğinde yurt içi satışların dolar bazında %1,33 oranında artması bekleniyor.
Tahsilat Süreçleri ve Stok Durumu
Tahsilat süreçlerindeki olumsuz eğilim yılın ikinci çeyreğinde de devam etti.
Üyelerin %43,8’i tahsilat sürecini bir önceki çeyreğe göre "daha kötü" veya "çok daha kötü" olarak tanımladı.
Sürecin iyileştiğini belirtenlerin oranı ise yalnızca %7,8 seviyesinde kaldı.
Aynı dönemde üyelerin stok seviyeleri bir önceki çeyreğe göre ortalama %2,81 geriledi. Stoklardaki düşüş dağıtıcılarda %1,25 olurken, üreticilerde %4,82 olarak gerçekleşti.
100 Şirketten 23’ünde İstihdam Azaldı
İstihdam tarafında üretici ve dağıtıcılar arasında belirgin bir fark gözlemlendi:
Üyelerin %57,8’i mevcut istihdamını korudu.
İstihdamını artıranların oranı %18,8 oldu.
İstihdamının azaldığını belirtenlerin oranı ise %23,4'e ulaştı.
Dağıtıcı üyelerde istihdam azaltma oranı %30,6 ile öne çıkarken, üreticilerde bu oran %14,3 seviyesinde kalarak istihdamın büyük ölçüde korunduğunu gösterdi.
Sektörün En Büyük Problemleri
Ankette üyelerin operasyonel süreçlerde karşılaştığı en kritik sorunlar şu şekilde sıralandı:
Maliyetlerdeki aşırı artış: %78,1
Nakit akışında yaşanan problemler: %73,4
İş ve ciro kaybı: %46,9
Kargo maliyetleri ve teslimat gecikmeleri: %35,9
Gümrük süreçlerinde yaşanan problemler: %32,8
Tedarik problemleri ve mevzuat değişiklikleri: %17,2
Üretim, İhracat ve Kapasite Kullanımında Artış Var
Tüm maliyet baskılarına rağmen üretici kanadından gelen veriler sektöre moral veriyor:
Kapasite Kullanım Oranı: Yılın ilk çeyreğindeki %68,16 seviyesinden ikinci çeyrekte %73,93’e yükseldi.
Üretim Artışı: Üretim miktarı 2025'in aynı dönemine göre %1,79 arttı.
İhracat Performansı: İhracat, 2025'in ikinci çeyreğine kıyasla dolar bazında %2,68 artış kaydetti.
Ayrıca, önümüzdeki 3 ayda yeni yatırım yapmayı planlayan üretici üyelerin oranı bir önceki dönemki %23,7 seviyesinden %28,6’ya yükseldi. Genel sektör yatırımı beklentisi ise %20,3 seviyesinde yatay seyretti.
Ali Özçete: "Risklerle Birlikte Dayanıklılığımızı da Ortaya Koyuyoruz"
Anket sonuçlarını değerlendiren OSS Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, sektörün zorlu ekonomik koşullara rağmen stratejik önemini koruduğunu belirtti.
Özçete; üreticilerdeki satış daralması, dağıtıcılardaki istihdam kaybı ve finansman maliyetlerinin işletmeler üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade ederken şu değerlendirmede bulundu:
"Anket sonuçları yalnızca riskleri değil, sektörümüzün dayanıklılığını da ortaya koyuyor. Üretimde ve ihracatta kaydedilen artış, kapasite kullanım oranındaki yükseliş ve üretici üyelerimizin yatırım planlarını artırmış olması, şirketlerimizin uzun vadeli büyüme potansiyeline olan inancını koruduğunu gösteriyor. Bu potansiyelin sürdürülebilmesi için ekonomik öngörülebilirliğin güçlendirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve üretim ile ihracatı destekleyen politikaların kararlılıkla sürdürülmesi büyük önem taşıyor."
