Toplumda giderek artan şiddet olaylarının biyolojik, psikolojik ve kültürel boyutları mercek altına alınıyor. Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, "Suç geni var mı?" sorusuna bilimsel bulgular ışığında net bir yanıt verdi.
"Saldırganlık Eğilimi Var, Doğuştan Suçlu Yok" Genetik araştırmaların saldırganlık eğilimi ile genler arasında bağlantı gösterdiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, dopamine ve COMT genine dikkat çekti:
"COMT geninin GG aleli bazı bireylerde saldırganlık eğilimini veya psikoz riskini artırabiliyor. Ancak bu bir hastalık değil, sadece yatkınlık genidir. Önemli olan kişinin o enerjiyi nereye kanalize ettiğidir. Benzer genlere sahip iki kardeşten biri bilim insanı olurken, diğeri suça yönelebiliyor. Genler bir sermayedir; onu iyi ya da kötü kullanmak kişinin özgür iradesiyle ilgilidir. Doğuştan suçlu veya doğuştan psikopat yoktur."
"Beyindeki Algoritma Yeniden Yazılabilir"
Çocuklukta öğrenilen davranışların kader olmadığını ve 15 yaşından sonra bireyin kendi davranışlarını dönüştürme sorumluluğu bulunduğunu ifade eden Tarhan, nöroplastisite ve epigenetiğin gücüne işaret etti. Yanlış bir düşünce fark edildiğinde zihinsel esneklik ve alternatif düşünce teknikleriyle beyindeki algoritmanın (reprogramming) yeniden yazılabileceğini belirtti.
Medya Duyarsızlaştırıyor, Depresyon Öfkeyle Dışa Vuruluyor
Şiddet olaylarının medyada sık tekrarının insanlarda "kötü dünya sendromu" ve duyarsızlaşma yarattığını belirten Prof. Dr. Tarhan, özellikle erkeklerde şiddetin arkasında çoğu zaman gizli bir depresyon ve yoğun stres yükü bulunduğunu kaydetti. Cezaevine girenlerin yüzde 60–70'inin anlık öfke nedeniyle pişmanlık yaşadığını ifade etti.
Çözüm: Erken Yaşta Ahlaki Akıl Yürütme ve Empati
Şiddetle mücadelede cezasızlık algısının kırılması, utanma duygusunun korunması ve benmerkezcilikten uzaklaşılması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Tarhan, eğitim sisteminde, "akran zorbalığı" yerine, "akran iyiliği" kavramının yerleşmesi ve anaokulundan itibaren ahlaki akıl yürütmenin öğretilmesi gerektiğinin altını çizdi.
